Hareketli Apareyler
Hareketli Apareyler hasta tarafından takıp çıkarılabilen (sadece yemek yerken ve diş fırçalarken çıkarılan) ve bu şekilde dişlere ve çeneye kuvvet uygulayan apareylerdir. Bu apareyler çocuk hastalarda kısa süreli ortodontik tedavide çaprazda kalan tek bir dişin atlatılmasında, üst ve alt çenenin karışık dişlenme döneminde genişletilmesinde, erken süt dişi çekimi sonrası yer tutucu amaçlı kullanılmaktadır. Hareketli Apareyler iyi hasta uyumu gerektirir. Hareketli apareyler takılmadığı durumlarda tedavinin ilerlememe ve apareyin hastanın ağzına oturmama sorunu oluşabilir. Üst ön dişlerin çapraz kapanışta kaldığı durum, üst çenenin öne ve aşağı yönlü büyüme ve gelişmesine engel olur. Bu gibi durumlarda yaklaşık olarak 4-6 ay sürenin sonunda vidalı hareketli apareylerle çaprazda kalan bu diş öne doğru atlatılır. Üst çene bu tuzak durumundan kurtarılıp serbestleştirilir. Tedavi sonunda serbestleşen üst çene normal büyüme gelişimine devam edebilir. Hareketli Apareyler karışık dişlenme döneminde üst ve alt çenenin dar olduğu durumlarda genişletme apareyi olarak kullanılabilir. Üst çenede darlığın varlığı, alt çeneyi bir yöne doğru kayarak kapatmaya zorlayabilir, bu durum küçük yaşlarda düzeltilmez ise alt çene de halk arasında çene kayıklığı diye tabir edilen çene asimetrileri oluşabilir ve ileriki yaşlarda tedavisi sadece ortognatik cerrahi ile mümkün olabilir. Bu sebeple çocuklarda bu gibi durumların erken teşhisi ve tedavisi için 7-8 yaşında bir ortodonti uzmanına muayene olmak oldukça önemlidir.Hareketli Apareylerle düzeltilen bir diğer durum alt çene darlığı tedavisidir. Özellikle küçük yaşlarda alt çenedeki darlık tedavi edilmez ise bu durum ileriki yaşlarda alt çenedeki dişlerin gömülü kalması ve şiddetli çapraşıklıkla sonuçlanabilir. Alt çene genişletmesi erken karışık dişlenme döneminde alt süt köpek dişleri sürmeden yapılmalıdır. Yapılan genişletmeyle dişler sürecek yer bulur ve rahatça sıralanabilir. Erken yaşta tedavi edilen alt çene darlığı vakalarında ileriki yaşlarda ortodontik tedavi amaçlı gerekli olabilecek diş çekiminin ve gömülü diş oluşumunun önüne geçilebilir.
Şeffaf Plaklar
Şeffaf Plaklar adından da anlaşılacağı üzere transparandır ve ışığı geçirir. Şeffaf plaklar, diş yüzeyine yerleştirilen ataşman dediğimiz bölgelere kuvvet uygulayarak dişleri hareket ettirir. Diş yüzeyinde neredeyse görünmezdir. Şeffaf Plaklarla planlanan ortodontik tedavide dişler taranarak veya ölçü ile kayıtları alınarak bilgisayar ortamına aktarılır. Tedavi planlaması bilgisayar ortamında özel programlarla ortodontist tarafından yapılır. Ortodontik tedavi planı belirlendikten sonra seri şeffaf plaklar üretilir. Ataşman dediğimiz şeffaf plağın kuvvet uygulayacağı kompozit bölgeler bilgisayar ortamında belirlenmiştir ve bunun için özel bir anahtar plak da gönderilir. Bu anahtar plak ile ortodonti hastasının dişleri üzerine (beyaz kompozit benzeri) ataşmanlar uygulanır. Bu süreçten sonra hastanın birinci şeffaf plağı takılır ve diğer şeffaf plaklarından bir kısmı hastamıza teslim edilir. Şeffaf Plakları vakaya göre uygun gördüğümüz aralıklarla hastamızdan takmasını isteriz. Şeffaf Plakların değiştirilme süresini hastamızın plak takma uyumu iyi ise genellikle 10 gün olarak belirleriz. Şeffaf Plaklar ilk takıldıktan yaklaşık bir süre sonra dişlerde ağrı yapabilir bu durum normaldir ve geçicidir üç günün sonunda ağrılar azalır ve bir haftanın sonunda tamamen geçer. Şeffaf Plaklarla ortodonti tedavisinde dişten şeffaf plağa, şeffaf plaktan şeffaf plağa gibi değişen varyasyonda hastalarımıza elastikler kullandırılabilir. Şeffaf plaklarla ortodonti tedavisinde elastikler dişlerin düzelmesine yardımcı elemanlardır. Şeffaf Plaklarla birlikte bazı durumlarda çene kemiğinden destek almak için uygulanan mini vidalar mevcut diş bozukluğunu düzeltmek için kullanılabilir. Bu durumlar şöyle özetlenebilir açık kapanış tedavisi, dişlerin geriye doğru alındığı distalizasyon yapılan durumlar. Şeffaf Plaklar ilk kullanıldığında ağızda yemek varlığını taklit eder ve tükürük akış hızını artırır bu durum geçicidir. Şeffaf Plaklar alışma sürecinde bazı harflerin telaffuzunu değiştirebilir ancak kısa süre sonra dil bu duruma alışır ve telaffuz normale döner. Şeffaf plakların temizliği temizleme kristalleri, sıvı sabun ve fırçalama ile yapılabilir. Şeffaf Plaklar neredeyse görünmez oldukları için diş tellerinin ortodonti tedavisi sırasında görünmesini istemeyen hastalara uygulanır. Şeffaf Plaklar yurt dışındaki laboratuvarlarda üretilerek gönderildiği ve kişiye özel üretildiği için maliyeti diş teline göre daha yüksektir. Uygulanacak tedavinin durumuna göre ve diş düzensizliğinin miktarına göre tedavi fiyatları değişebilmektedir. Şeffaf Plak
Lingual Braketler
Lingual Braketler dişlerin arka yüzeyine yapıştırılan ve bu şekilde ortodonti tedavisinin sürdürüldüğü tedavi şeklidir. Laboratuvar ortamında kişiye özel olarak hazırlanan Lingual Braket sistemi dişlerin arka yüzeyi üzerine bir silikon anahtar yardımıyla uygulanır. Lingual Braketler dişlerin arka yüzeyine yerleştirildiği için takıldığı ilk zamanlar dilin alanını kısıtlar ve dilde braketten kaynaklı batma acıtma ve yaralar oluşabilir ancak bunlar geçicidir bir haftadan bir aya kadar değişen sürelerde dil bu duruma uyum sağlar. Bu süreçte ortodontist tarafından verilen bal mumu, arada bir bariyer oluşturması amacıyla batan ve acıtan bölgelere yerleştirilir ve iyileşmeye yardımcı olur. Lingual Braketler bu alışma sürecinde bazı harflerin telaffuzunu da etkileyebilir ancak bu durumda geçicidir. Lingual Braketler ortodonti tedavisi sürerken diş tellerinin gözükmesini istemeyen hastalara uygulanabilir genellikle erişkin hastalar tarafından tercih edilir. Maliyeti kişiye özel olarak laboratuvarda üretilmesi sebebiyle ön yüzeye takılan diş teline göre daha yüksektir.
Kapaklı Braketler
Diş teli ile Braket arasındaki sürtünmenin düşük olduğu telin braket üzerinde bir kapak yardımıyla durduğu Braket sistemidir.Kapaklı Braket sisteminde sürtünme düşük olduğu için tel düşük dirençle daha kolay kayar. Bu durum bazı ortodonti vakalarında avantaja dönüşür ve tedavi süresini kısaltabilir. Kapaklı Braket sisteminde tel Brakete ek bir tel ile tutturulmadığı için ekstra bir Braket hacmi oluşmaz ve Braket etrafında daha az plak birikir. Kapaklı Braket sistemlerinin maliyeti normal Metal Braketlere göre daha yüksektir.
Seramik Braketler
Seramik Braketler şeffaf yapısı sayesinde diş üzerinde daha az fark edilir bir yapıdadır. Seramik Braketlerin hacmi Metal Braketlere göre biraz daha büyük olabilmektedir bu durum diş eti bakımının daha iyi bir şekilde yapılması gerekliliğini artırır bu nedenle yardımcı fırçalama ve temizlik yöntemlerinin çok iyi uygulanmasını gerektirir.
Metal Braketler
Metal Braketlerin üzerine takılan nikel-titanyum tellerin şekil hafızası özelliğinden yararlanılarak dişlere hareket verilir.