Üst çenenin geride olduğu veya alt çenenin önde olduğu durumlar kabul edilebilir yüz estetiğinin dışındadır. Toplumda sabancı çenesi olarak da bilinir. Üst çene geride olduğunda dudak ve burun çevresinde de çöküntü görülebilir. Alt dudak daha belirgin üst dudak daha geridedir, çene ucu daha belirgindir. Üst dişler alt dişlerin gerisinde kalmıştır. Alt ve üst dişler bu durumu kamufle etmeye çalışırken üst dişler öne, alt dişler geriye doğru eğimlenmiştir. Üst çene geriliğinin tedavisini 7-8 yaşlarından 11-12 yaşlarına kadar çene ortopedisi ile tedavi edebilmekteyiz. Daha küçük yaşlarda yapılan üst çenenin öne doğru büyümesinin yönlendirildiği ortopedik tedaviler daha iskeletsel olarak üst çenenin öne alınmasını sağlarken, 11-12 yaşlarına doğru sonuçlar daha çok dişsel yöne doğru kaymaktadır. Erişkin dönemde ise üst çenenin ortopedik kuvvetlelerle öne doğru alınması mümkün değildir. Erişkin hastalarda üst çenenin öne, alt çenenin geriye alınması ortodontik tedavi ile birlikte yürütülen ortognatik cerrahi ameliyatıyla mümkündür. Bu sebeple üst çene geriliğinin erken teşhis ve tedavisi önemlidir. Erken teşhis ve tedavi için 7 yaşından itibaren ortodonti muayenesi önerilmektedir.
Yüz Maskesi
Yüz maskesi üst çenenin öne doğru büyümesini yönlendiren, alt çeneye de geriye doğru kuvvet uygulayarak büyüme yönünü değiştiren, ağız dışında çene ucu ve alından destek alarak üst çeneye bir plak yardımıyla kuvvet ileten bir apareydir. Ağız içindeki plak dişlere yapıştırılır. Plak kısmının sağ ve sol kancalarına takılan elastikler yardımıyla üst çene öne doğru çekilir. Yüz maskesi günde ortalama 16-18 aralığında takılmalıdır. Yüz maskesinin kullanım süresi ortalama 6-8 ay civarındadır. Yüz maskesi kullanımı sonrası üst çenenin yeterli miktarda öne geldiği, alt ve üst dişler arasında overjet dediğimiz mesafe oluştuğunda yüz maskesi çıkarılabilmektedir. Yüz maskesi kullanımı sonrası daimi dişlerin sürme takibi yapılır bu süreçte çeşitli apareyler kullanılabilmektedir. Yüz maskesi kullanımı sırasında çene ucunda deri tahrişleri oluşabilmektedir iyileşmeye yardımcı kremler sürülmesi ve apareyin çene ucuna gelen kısmı ile çene ucu arasına pamuk benzeri bariyerler konulabilir.
Ortognatik Cerrahi
Erişkin hastalarda üst çene geriliği veya alt çene ileriliği tedavisi ortodontik tedavi ile beraber yürütülen ortognatik cerrahi ile mümkündür. Ortognatik cerrahiye hazırlık aşaması öncelikle ortodontik tedaviye başlanılır. Ortodontik tedavi ile çeneler arasındaki ilişkinin ameliyat sırasındaki durumunun ideal olabilmesi için dişler hizalanır. Ara seanslarda ölçüler alınır ve elde edilen modellerle çeneler arası uyum kontrol edilir. Ortognatik cerrahi öncesi tedavi planı belirlenir ameliyat plakları hazırlanır. Günümüzde ortognatik cerrahi planlaması sanal ortamda da planlanabilmektedir ve ameliyat plakları da dijital baskıyla üretilebilmektedir. Ortognatik cerrahi genel anestezi altında yapılır. Ortognatik cerrahi ameliyatı ile birlikte alt ve üst çene ideal konumlarına getirilir. Ortognatik cerrahinin ilk günlerinde çeneler arasında lastikler kullandırılır. Ameliyat sonrası iki hafta yumuşak gıdalar ile beslenilir birinci aydan sonra hasta günlük yaşamına dönebilir. İlk 6 aydan sonra yüzdeki ödem büyük oranda azalır. Hastanın profili büyük oranda düzelip, ideal oranlara yaklaşmaktadır.
